Het experiment

LOGO-De-Tweede-Mening-(groot)



Wil jouw gemeenten alsnog meedoen aan de pilot, of overwegen jullie dat?
Meld je dan via info@detweedemening.nl!


De tweede mening wil samen met gemeenten het experiment aan: kan een ‘second opinion’ van burgers bij een bezwaar tegen lastige beslissingen, bijdragen aan betere en beter gelegitimeerde beslissingen? Vergroot dit het vertrouwen in de gemeente?

‘U krijgt geen traplift omdat u eerder had kunnen voorzien dat traplopen moeilijk zou worden.’

Deze zin uit een brief van een gemeente aan een negentigjarige man zorgde een tijdje terug voor de nodige ophef. Volgens de gemeente zit de zaak genuanceerder in elkaar dan op social media wordt gesuggereerd.

En hoewel dat — natuurlijk — zo is, zal elke gemeente herkennen dat de uitleg ‘dat het genuanceerder ligt’ niet aanslaat. Je wint er geen vertrouwen mee, noch legitimiteit voor je besluit. Terwijl iemand die zich verdiept in de zaak, wellicht tot dezelfde afweging zou komen als de gemeente. Of niet…

Als burgers goed geïnformeerd hun mening kunnen geven over een besluit, heeft dat toegevoegde waarde voor beslissers. 

Wij zeggen: geef mensen de kans een afwijzing waar ze het niet mee eens zijn, voor te leggen aan een groep burgers die zich in de zaak verdiept en tot een eigen oordeel komt. Een second opinion of in gewoon Nederland: De Tweede Mening.

Is de groep het met de gemeente eens? Dan wint de gemeente aan vertrouwen. Is de groep het er niet mee eens? Dan kun je als gemeente leren van hun argumenten.

Gemeenten kunnen in dit experiment bewoners die boos zijn over een afwijzing, de mogelijkheid geven hun situatie voor te leggen aan het panel van De Tweede Mening. Aan de hand van het oordeel van het panel van De Tweede Mening kan de gemeente de afweging maken om dit oordeel over te nemen of van het oordeel af te wijken en deze keuze te onderbouwen in een nieuw besluit.

Wat vragen we? Durf het aan en doe mee!

We vragen startfunding ‘naar draagkracht’ per gemeente en de bereidheid mee te denken om het instrument te ontwikkelen.

Wat voor gemeente/afdeling is geschikt voor dit experiment?
Voor de pilot van De Tweede Mening selecteren we enthousiaste gemeenten met bestuurlijk draagvlak. De pilot houdt in dat de deelnemende gemeenten gedurende een periode van een jaar casussen uit het sociaal domein (WMO, Werk & Inkomen, jeugdzorg etc.) voorleggen aan het panel van De Tweede Mening. Daarbij kan de gemeente ervoor kiezen om in het geval van een besluit de burger te informeren dat zij de casus voor kunnen laten leggen aan het panel van De Tweede Mening.

Vertrouwen in de beslissingen van de overheid is niet vanzelfsprekend. Dit helpt vertrouwen te winnen.

Wat hebben gemeenten hier aan?

Gemeenten kunnen leren van de argumenten van burgers. Uit de behandeling van de diverse beroepen tegen beslissingen door niet-professionals kunnen gemeenten leren of de beoordeling strookt met hoe de meeste mensen zouden beslissen, zitten daar blinde vlekken in? Wat kunnen ze leren van onze manieren van oordelen? Doen gewone mensen (al dan niet geselecteerd door middel van loting) dat anders? Zien zij andere dingen dan de gemeente?

Wat hebben burgers hier aan?

Uiteindelijk wil iedereen dat de gemeente zorgvuldig omgaat met de beperkte middelen. Om solidariteit te blijven koesteren, willen mensen graag weten dat het geld niet naar profiteurs gaat en dat er dus een zorgvuldige afweging is. Het is het een manier om verantwoording af te leggen: zo oordeelt jouw gemeente, wat vinden jullie daarvan?

Verder zal het (als gemeenten daar in mee willen gaan) een goedkope beroepsmogelijkheid zijn en zal er anders op zijn minst een soort ombudsfunctie ontstaan die de gemeente vraagt om de uitspraak te heroverwegen. Met de gemeenten kunnen we afspreken op welke manier het burgerberoep telt. Wordt het pas toe of leg uit? Een zwaarwegend openbaar advies? Of nemen ze het over?

Waarom is dit er nog niet?

Het is vreemd dat dit plan vernieuwend is, maar de methode is binnen de gemeenten onbekend. Wel is het al in de praktijk gebracht door FBTO en (voor geschillen tussen kopers en verkopers) op E-bay. Het is tegelijk een vernieuwende en een goedkope methode. Onze verwachting is dat het grote impact zal hebben: op de verantwoording van besluiten binnen het sociaal domein door gemeenten, maar misschien ook breder.


De Tweede Mening is een initiatief van Hein Albeda en Marije van den Berg. Als adviseurs van gemeenten en burgergroepen staan zij dicht bij het vuur en hebben zij ervaring met burgerparticipatie en het begrijpen van de ambtelijke-, politieke- en burgervraagstukken. Hein & Marije hebben Totta Research gevraagd om samen te werken bij de ontwikkeling van het platform. Totta Research heeft ruime ervaring in het publieke domein bij het uitvoeren van benchmarks en onderzoek voor gemeenten en (semi-)overheidsinstellingen. Daarnaast heeft Totta ervaring met het opzetten en moderaten van burgerpanels en is daarmee de uitgelezen partner bij het opzetten van het platform De Tweede Mening.